مرتضى مطهري
184
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
چيزى است كه پس از انقلاب كبير فرانسه به نام « اعلان حقوق بشر » منتشر شد . اين اعلاميه عبارت است از يك سلسله اصول كلى كه در آغاز قانون اساسى فرانسه قيد شده و جزء لاينفك قانون اساسى فرانسه محسوب مىشود . اين اعلاميه مشتمل است بر يك مقدمه و هفده ماده . در مقدمهء آن اعلاميه مىنويسد : نمايندگان ملت فرانسه كه مجلس ملى تشكيل دادهاند ، چون دريافتند كه جهل يا غفلت يا تحقير عمدى حقوق ، علل منحصرهء بدبختى عمومى و فساد حكومتهاست بر آن شدند كه در اين اعلان رسمى ، حقوق طبيعى و مقدس و غيرقابل فروش و انتقال بشرى را مندرج سازند تا اعضاى هيئت جامعه اين اعلان را همواره نصب العين ساخته و حقوق و تكاليف خويش را به خاطر آورند تا اعمال قوهء مقننه و قوهء مجريه به اين واسطه با مقاصد هريك از مؤسسات سياسى قابل مطابقه و موافقت بوده و به اين سبب بيش از پيش مطاع و محترم گردند تا دعاوى و تقاضاهاى مردم بعد از اين مبتنى بر اصول ساده و غيرقابل انكارى بوده و همواره منجر به صيانت قانون اساسى و سعادت عمومى بشود . بنابراين مجلس ملى به تأييد خداى تعالى ، حقوق عمومى بشرى را در اصول ذيل تصويب و اعلام مىكند . . . آنگاه حقوق عمومى بشر را در 17 ماده ذكر مىكند كه مادهء اول اين است : افراد بشر آزاد متولد شده و مادام العمر آزاد مانده و در حقوق با يكديگر مساويند . امتيازات اجتماعى فقط مبتنى بر منافعى